Εισαγωγή στα Ψηφιδωτά της Μονής
11 Μαΐου 2011
Τέχνη / Ψηφιδωτά  

Στο καθολικό της Μονής σώζονται τα μοναδικά εντοίχια ψηφιδωτά του Αγίου Ορους. Οι παραστάσεις τους συνθέτουν συνολικά τέσσερα θέματα. Ο περιορισμένος αυτός αριθμός πρέπει ασφαλώς να αποδοθεί στην φύση του υλικού που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή των ψηφίδων και στην δαπανηρή τεχνική τους. Πρόκειται για τις ακόλουθες παραστάσεις·

1. Στον κυρίως ναό, στους πεσσούς κάτω από τον τρούλλο, αναπτύσσεται η σκηνή του Ευαγγελισμού που χρονολογείται από τις αρχές του 11ου ως τις αρχές του ΙΒ’ αι. Η παράσταση τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση, για να τονίσει την αφιέρωση του καθολικού στην μνήμη του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στον κυρίως ναό

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στον κυρίως ναό

2. Στον εξωνάρθηκα, πάνω από την είσοδο που οδηγεί στον εσωνάρθηκα, δεσπόζει παράσταση Δεήσεως της ίδιας περίπου περιόδου. Η άψογη τεχνική των δύο παραπάνω συνθέσεων και ο μεγάλος αριθμός χρυσών ψηφίδων που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή τους, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για έργα καλλιτέχνη της Κωνσταντινουπόλεως.

Η Δέηση

Ο Χριστός της Δεήσεως. Λεπτομέρεια

Η Παναγία της Δεήσεως. Λεπτομέρεια

Ο Πρόδρομος της Δεήσεως. Λεπτομέρεια

3. Μια δεύτερη σκηνή Ευαγγελισμού, που ανάγεται στα τέλη του ΙΓ’ – αρχές του ΙΔ’ αι. πλαισιώνει το ψηφιδωτό της Δεήσεως. Είναι έργο υψηλής ποιότητας και αποδίδεται σε συγγενικό, αν όχι στο ίδιο εργαστήριο με τους Αγίους Αποστόλους Θεσσαλονίκης.

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στον εξωνάρθηκα

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στον εξωνάρθηκα

4. Στον ΙΓ’-ΙΔ’ αι., ή κατά μία άλλη άποψη στα τέλη του ΙΑ’-αρχές του ΙΒ’ αι., χρονολογείται και μία ψηφιδωτή προτομή του Αγίου Νικολάου· είναι τοποθετημένη πάνω από την είσοδο που οδηγεί στο νοτιοδυτικό παρεκκλήσι του καθολικού, το οποίο είναι αφιερωμένο στον ίδιο άγιο.

Ο Άγιος Νικόλαος

Σύμφωνα με το «Προσκυνητάριον» του Ιωάννου Κομνηνού, στον νάρθηκα υπήρχαν και άλλα ψηφιδωτά, μεταξύ των οποίων και κάποιες παραστάσεις βασιλέων και κτητόρων του μοναστηριού που δεν σώζονται σήμερα. Δεν αποκλείεται οι ψηφίδες που φυλλάσονται σε δύο κιβώτια του σκευοφυλακίου της μονής να προέρχονται από τις συγκεκριμένες συνθέσεις.

Περιεχόμενο
Σελιδοδείκτες
  • Διακόνημα
  • Πεμπτουσία
  • Οικουμενικόν Πατριαρχείον
  • Ορθόδοξες Πνευματικές Ομιλίες
  • Αγιορειτική Εστία
  • 10η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων
  • Ο Καιρός στις Καρυές
  • Αγιορείτικες Μνήμες
  • Ιερά Βατοπαιδινή Σκήτη Αγίου Ανδρέα (Σερράϊ)
  • Τεχνική Υπηρεσία Ιεράς Κοινότητος Αγίου Όρους
  • Μετεωρολογικός Σταθμός Βατοπαιδίου
  • Ο Καιρός στη Μονή Βατοπαιδίου
  • Ιερά Μονή Εσφιγμένου
  • Ιερά Μητρόπολις Λεμεσού (Ιστοχώρος Διανομής Ορθόδοξων Πνευματικών Ομιλιών)
  • Ιερά Μητρόπολις Λεμεσού
  • Ιερά Μονή Αγίου Αντωνίου Arizona
  • Αγιος Ιωακείμ ο Iθακήσιος & Βατοπαιδινός ο Παπουλάκης
  • Εκκλησία της Ελλάδος
  • Αγία Ζώνη
  • Αγιορειτική Φωτοθήκη
  • Ιερά Μονή Σιμωνόπετρας
  • Ο Καιρός στην Ουρανούπολή Χαλκιδικής
  • Ο Καιρός στην Ιερισσό Χαλκιδικής
  • Ιερά Μονή Χιλανδαρίου
  • Ιερά Μονή Ζωγράφου
  • Ιερά Μονή Καρακάλλου
  • Ιερόν Κελλίον Αγίου Ευσταθίου, Μυλοπόταμος
  • ΚΕΔΑΚ (Κέντρο Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς)
  • Ιερά Καλύβη Κοιμήσεως, Σκήτη Μικράς Αγίας Άννας
  • Ιερά Καλύβη Αγίου Ιωάννου Θεολόγου, Νέα Σκήτη
  • Ιερά Μονή Παντοκράτορος
  • O Όσιος Μάξιμος ο Γραικός
  • Ομιλος Φίλων Αγίου Όρους (Θεσσαλονίκη)
  • Φίλοι του Αγίου Όρους (Θεσσαλονίκη)
  • Σύνδεσμος Φίλων Αγίου Όρους «Η Πλατυτέρα» (Πάτρα)
  • Ορθόδοξος Μοναχισμός (Ιερά Καλύβη Αγίου Σπυρίδωνος Νέα Σκήτη)
  • Σύλλογος Φίλων Αγίου Όρους Νομού Σερρών «Οι Αθωνίτες»
  • Παγκύπριος Σύλλογος Ορθοδόξου Παραδόσεως «Οι Φίλοι του Αγίου Όρους»
  • Αγιορείτικος Λόγος (Φίλοι Ιεράς Καλύβης Αγίου Ακακίου Καυσοκαλυβίων)
  • Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους
  • Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου
  • Ιερά Καλύβη Αγίου Ακακίου, Σκήτη Καυσοκαλυβίων
  • Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεκτάριου Μαμαλούγκου
  • Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Παντοκράτωρ»
  • Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Ιεράς Μονής Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου
  • Επιλογές του Εκδότη
    “Χύνει αίμα όποιος αποστερεί το μισθό του εργάτη”...
    Μνήμη οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας
    Όσιος Ιωάσαφ ο Μετεωρίτης
    Αποκάλυψη τώρα
    Γνωριμία με την Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Κογκό...
    Η Νηστεία και οι δυσκολίες της ζωής...
    Η ετερότητα στην Παράδοση και σήμερα [2]...
    Κοίμησις Γερόντισσας Ευπραξίας (1931 – 9 Απριλίου 2013) Καθη...
    Περί της αυταπαρνήσεως και άρσεως του Σταυρού...
    π. Διονύσιος της Κολιτσού, o τυφλός Γέροντας [2]...
    «Εκ πίστεως εις πίστιν»
    Ιεραποστολικοί αγώνες των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, φωτισ...
    Η σωτηριολογία των εικόνων
    Το πολιτικό και θεολογικό υπόβαθρο της Εικονομαχίας – ...
    Ημερίδα: Οι Χριστιανοί στη Μ. Ανατολή...